Spreekuur te ver weg? Dit vraagt de rechter van jou als werkgever
Een zieke werknemer moet controlevoorschriften opvolgen. Anders kun je als werkgever niet controleren of de werknemer echt ziek is. Een bekend voorbeeld is de verplichting om het spreekuur van de bedrijfsarts te bezoeken.
Houdt een werknemer zich niet aan deze regels? Dan kun je het loon opschorten op grond van artikel 7:629 BW. Maar daar zit een belangrijke grens: controlevoorschriften moeten redelijk zijn.
Wat als de spreekuurlocatie op afstand ligt en de werknemer zegt dat hij daar niet kan komen? De kantonrechter te Roermond gaf hierover richting in een recente uitspraak.
Controlevoorschriften: wat mag je van de werknemer vragen?
Je mag als werkgever controlevoorschriften opstellen bij ziekte. Daarmee kun je controleren of een werknemer ziek is en stuur je op re-integratie.
De werknemer moet zich hieraan houden. Doet hij dat niet? Dan kun je het loon opschorten. Dit is tijdelijk. Zodra de werknemer weer meewerkt, moet je het loon alsnog betalen. Let op: dit mag alleen als de voorschriften duidelijk én redelijk zijn.
Die redelijkheid is een belangrijke grens. Zo volgt uit de rechtspraak dat:
- je niet mag eisen dat een werknemer dagelijks contact heeft tijdens ziekte;
- en dat het missen van een spreekuur niet altijd een overtreding is. Bijvoorbeeld als een werknemer niet kan komen omdat hij bij een rechtszaak aanwezig moet zijn.
De rode draad is steeds hetzelfde: het gaat om wat je in de situatie, met de gegeven omstandigheden, van de werknemer mag verwachten.
Wat speelde er in deze zaak?
In deze zaak ging het mis bij die redelijkheid. Een werknemer werd opgeroepen voor het spreekuur van de bedrijfsarts in Sittard, terwijl de werkgever in Heerlen was gevestigd. De werknemer gaf aan dat reizen door zijn klachten lastig was. De werkgever hield vast aan de afspraak. Uiteindelijk belandde de kwestie bij de rechter.
Opvallend: de rechtbank noemt geen exacte afstand of reistijd. Wel staat vast dat de reis voor deze werknemer bezwaarlijk was.
Hoe oordeelt de rechter?
De kantonrechter start met het uitgangspunt dat een consult bij de bedrijfsarts in principe fysiek plaatsvindt. Een werknemer moet daaraan meewerken.
Maar - en dit is de belangrijke nuance - dat uitgangspunt kent grenzen.
Geeft een werknemer aan dat reizen medisch niet mogelijk is en vraagt hij om een alternatief, zoals een andere locatie of een telefonisch consult? Dan moet je dat verzoek serieus nemen.
Twijfel je of een telefonisch of digitaal consult voldoende inzicht geeft? Overleg dan met de bedrijfsarts. Jij bepaalt niet zelf wat medisch mogelijk is.
In deze zaak speelde mee dat de bedrijfsarts aangaf dat er sprake was van een vervoersbeperking. Dan kun je een verzoek van de werknemer niet zomaar naast je neerleggen.
Van jou wordt verwacht dat je samen met de bedrijfsarts kijkt naar passende oplossingen, zoals:
- een huisbezoek;
- aangepast vervoer, bijvoorbeeld een taxi;
- een andere, beter bereikbare spreekuurlocatie.
De lijn is helder: je kunt niet vasthouden aan de standaard als die in deze situatie niet werkt. Doe je dat wel, dan is een loonopschorting juridisch kwetsbaar.
Wat moet je doen als afstand een probleem is?
Voorkom discussie en handel actief.
Ga het gesprek aan
Vraag waarom reizen lastig is en wat de belemmering precies is.
Laat de belastbaarheid beoordelen
Kan de werknemer reizen? Laat deze vraag beantwoorden door de bedrijfsarts.
Overleg bij twijfel
Twijfel je of een digitale afspraak volstaat? Leg het voor aan de bedrijfsarts.
Onderzoek alternatieven
Is er een vervoersbeperking en werkt een belafspraak niet? Denk aan een huisbezoek of vervoer op maat.
Leg je afweging vast
Noteer wat je hebt gedaan en waarom. Dat helpt bij discussie achteraf.
Wees zorgvuldig met loonopschorting
Heb je twijfels? Win juridisch advies in of vraag een deskundigenoordeel aan bij UWV.
Wat betekent dit voor je beleid?
Deze uitspraak is een mooie aanleiding om je beleid tegen het licht te houden:
- zijn je controlevoorschriften duidelijk én redelijk?
- is maatwerk mogelijk bij vervoersbeperkingen?
- is overleg met de bedrijfsarts goed geregeld?
- weten leidinggevenden wat ze moeten doen bij twijfel?
Leg dit goed vast, maar houd altijd ruimte voor de individuele situatie.
Tot slot
Deze uitspraak laat zien hoe belangrijk redelijkheid is bij controlevoorschriften. Overleg met de bedrijfsarts en onderzoek alternatieven als de werknemer aangeeft dat reizen medisch niet mogelijk is. Doe je dat niet? Dan loop je het risico dat een loonopschorting geen standhoudt. En dat is precies wat je wilt voorkomen.
Wil je hier meer over weten? Binnen RAP vind je niet alleen informatie over de cao, maar ook uitgebreide thema’s over arbeidsongeschiktheid en re-integratie. Daarin lees je wat de wet van je vraagt en hoe je dit vertaalt naar de praktijk. Daarnaast bieden we trainingen aan waarin we je meenemen in dit soort vraagstukken. Zo weet je wat je moet doen in lastige situaties en voorkom je fouten in het verzuimproces. Het actuele trainingsaanbod vind je hier.
